İcra Çalışanlarının ve Hukukçularının Platformu
Hayvan Haczi - Konuyu Yazdır

+- İcra Çalışanlarının ve Hukukçularının Platformu (http://www.myicra.com/forum)
+-- Forum: İcra ve İflas Hukuku (http://www.myicra.com/forum/forumdisplay.php?fid=15)
+--- Forum: İcra Hukuku (http://www.myicra.com/forum/forumdisplay.php?fid=16)
+--- Konu: Hayvan Haczi (/showthread.php?tid=357)



Hayvan Haczi - DuraN - 19-01-2020

Hayvanların haczi istisnalar haricinde yapılır.
2004 sayılı İcra Kanununda açıkça belirtilmediğinden menkul bir değer taşıyan hayvan haczi mümkün olduğundan ev hayvanlarının da haczi kabildir. Örneğin bir borç için rayici yüksek olan bir köpek haczedilebilir, sonrasında satılabilir. Bu durumda hayvan haklarına aykırı değildir. Hayvanların bakımı için gerekli olan masraflar da borçluya mal edilir.
İcra Kanunu ile Hayvanları Koruma Kanunu arasında bulunan çelişkili iki madde nedeniyle zaman zaman alacaklı ve borçlu haciz altına alınan hayvanlar yüzünden dava konusu olabilmektedir.
Hayvanları Koruma Kanunu'nun 5. maddesinin 5. bendi şöyle: "Ticarî amaç güdülmeden bilhassa ev ve bahçesi içerisinde bakılan ev ve süs hayvanları sahiplerinin borcundan dolayı haczedilemezler." Derken icra hukuku hayvanları da menkul mal saydığından hacizlerin yasal olduğu bugün için mümkündür. Yapılacak olan yeni İcra ve İflas Kanunu’na bu tür çelişkiler kalktığında çok sayıda dava halledilmiş olacaktır.
Her iki yasanın hükümleri birlikte değerlendirildiğinde yük, binek ve arazi hayvanı ve belirli bir ticari değer biçilebilir hayvanlar doğrudan doğruya haczedilebilir. Ancak bu durumun, İİK hükümleri kapsamındaki evcil hayvanların istisnai durumlar olarak kanun koyucu tarafından zamanında belirtilmesi gerekirdi. Eğer borçlu çok değerli bir hayvanı besliyorsa yarın satmayacağını kim garanti edebilir, bunun üzerinde düşünmek lazımdır.
Zaten kanun koyucu haczedilemezlik başlığı altında bazı hayvanların haciz işlemine tutulamayacağını belirtmiştir.
2004 Sayılı İcra İflas Kanunu ;
md. 82/1-4. bend, "Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift hayvanları..." Çift hayvanları: Bunlar at, öküz, merkep gibi çiftçilikte kullanılan hayvanlardır. Borçlu haciz sırasında ziraati için lüzumlu olan hayvanların haczine muvafakat etmiş ise, sonradan bu hayvanların ziraati için lüzumlu olduğundan bahisle haczin kaldırılmasını isteyemez
md.82/5. bend, "Borçlu ve ailesinin idareleri için lüzumlu ise borçlunun tercih edeceği bir süt veren mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların üç aylık yem ve yataklıkları"
md.82/1-7. fıkra,2. cümle, "Geçimi hayvan yetiştirmeye münhasır olan borçlunun kendisi ve ailesinin maişetleri için zaruri olan miktarı ve bu hayvanların üç aylık yem ve yataklıkları",
İİK m. 82/1're göre, özel kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar da haczedilemez. Tarım kredi kooperatifleri ortaklarının bütün ürünleri, hayvanları ve tarımsal üretim araçları haczedilemez (aynı kanun m. 12 I).
"Yavrulu Hayvanların Haczi" başlığı altında düzenlenmiş olan, md. 83/b, "Hayvan hacizlerinde, anaları tarafından beslenme ve bakılmaya muhtaç olan yavrular analarından ayrı haczedilemeyecekleri gibi bunların anaları da yavrularından ayrı haczedilemezler."
İİK md. 82, 83/b maddelerindeki istisna koşulları da yok ise, haciz mümkün olmaktadır.
Hayvan hacizleri ilgili Yargıtay kararları
T.C. YARGITAY 19. HUKUK DAİRESİ
E. 1996/8698 K. 1997/954 T. 6.2.1997
• YARIŞ ATININ HACZİ ( Kaydi Haczin Geçersiz Olduğu )
• AT SOY KÜTÜĞÜ ( Mülkiyet Değeri Taşımadıkları )
• FİİLİ HACİZ GEREKTİĞİ ( Yarış Atlarının Haczinde )
• KAYDİ HACİZ ( Yarış Atlarının Haczinde İşe Yaramayacağı )
2675/m.41 - 2004/m.142,235
ÖZET : Yarış atları ile ilgili tutulan soy kütüğündeki kayıtlara mülkiyet değeri verilmediğinden, yarış atları için konulan kaydi hacizler geçerli değildir. Bu hayvanların fiilen haczedilmesi gerekir.
DAVA: Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR: Davacı vekili, borçluya ait atların satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde satış bedelinin davalı alacaklıya ayrıldığını, müvekkilinin haczinin daha önce olduğunu ileri sürerek sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı alacaklı G.S. ve borçlu A.T. vekili, borçluya ait 9 atın satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinin doğru olduğunu, davacının satışa konu atlar üzerinde fiili haczi bulunmadığını, süresinde satış istenilmediğinden haczin düştüğünü belirterek şikayetin reddini savunmuştur.
Mercii Hakimliğince iddia, savunma ve toplanan delillere göre satışa konu atların Tarım ve Köyişleri Bakanlığında tutulan kütükte kayıt ve tescilli bulunduklarından kaydi haczin geçerli olduğu, tenfize ilişkin ilamın temyizi ile 2675 sayılı Yasanın 41/son maddesi uyarınca takip duracağından bu sürede satış isteme süresinin işlemeyeceği, davacının haczinin bu nedenle devam ettiği, birinci sıraya alınmamasının usul ve yasaya aykırı bulunduğu gerekçesiyle sıra cetvelinin iptaline karar verilmiş, hüküm davalılar vekilince temyiz edilmiştir.
Satışa ve bedeli paylaşıma konu atlar yarış atı olup, 904 sayılı Islahı Hayvanat Kanunu`na göre, Safkan Arap ve Safkan İngiliz atlarının tescili için soy kütüğü tesis edileceği ( madde 20 ), soy kütüğüne kaydedilen hayvanlar için hayvan sahiplerine pediğri verileceği ( madde 24 ), kayıtlı hayvanların sahiplerinin değişmesi halinde bu değişikliğin yazılı olarak bildirileceği ( madde 26 ) hükme bağlanmıştır. Görüldüğü gibi kanunda yarış atlarının satışının geçerliliği için bir düzenleme mevcut olmayıp, satışın ( at sahibinin değişmesinin ) yazılı olarak bildirilmesi öngörülmüştür.
Yarış atları ile ilgili tutulan soy kütüğündeki kayıtlarına mülkiyet değeri verilmediğinden yarış atları için konulan kaydi hacizler geçerli değildir. Bu hayvanların fiilen haczedilmesi gerekir. Mercii Hakimliğinin kaydi haczin geçerliliğine ilişkin gerekçesi bu nedenle yerinde değildir. Ancak satışa konu yarış atlarından 2 adedi davacı tarafından fiilen haczedilmiştir.
Haciz tarihlerine göre davacı tarafından fiilen haczedilen bu atların satış bedelinin davacı alacaklıya ödenmesi gerekir. Bu nedenle Mercii Hakimliğince takdir edilen muhammen bedel ile satış bedeli arasında oranlama yapılarak 2 atın satış bedelinin öncelikle davacıya, diğer atların satış bedelinin davalı alacaklıya ödenecek şekilde sıra cetveli düzenlenmesi için sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi gerekir. Mercii Hakimliğince bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, oybirliğiyle karar verildi.